Gorajec - Podkarpacie

Gorajec położony jest na skraju Roztocza Wschodniego w gminie Cieszanów; to wieś niegdyś ludna, a dziś opuszczona i zamieszkała jedynie przez kilka rodzin.
Cerkiew powstała z inicjatywy miejscowego starosty Jana Płazy, który pragnął przyciągnąć do wsi większą liczbę osadników. Miejscowość z cerkwią była dużo bardziej atrakcyjna do zamieszkania – przez pół wieku liczba mieszkańców Gorajca wzrosła z ok. 20 (w 1564) do ok. 250 (w 1620).

Była użytkowana przez wiernych trzech wyznań – do początku XVIII wieku była to świątynia prawosławna, następnie, gdy eparchia przemyska, do której należała parafia przeszła na unię, użytkowali ją grekokatolicy, a po 1947 świątynia znajduje się pod opieką parafii rzymskokatolickiej.
Cerkiew z XVI wieku w Gorajcu to jeden z najstarszych zabytków tego typu w Polsce. W 2011 roku świątynia otrzymała tytuł „Perły Podkarpacia”.

Cerkiew to nie jedyna atrakcja Gorajca. Przy wjeździe przywitał mnie taki obrazek (we wsi zamieszkałej przez kilka osób!):

Sznur samochodów rozciągał się na odcinku około 2 km:) A wszystko przez coroczną huczną imprezę o nazwie "Folkowisko" w "Miejscu żywej tradycji Chutor Gorajec". Niestety, nie kupiłam wcześniej wejściówki, więc tyko niejako zza płota mogłam posłuchać muzyki, a program był tak bogaty, że na przyszły rok pomyślę o imprezie zawczasu.
Tak się gra na Folkowisku, zdjęcia z Chutoru i cerkwi: Tu kliknij

Gorajec ze swoimi udogodnieniami dla rowerzystów zdobył certyfikat MPR – Miejsca Przyjaznego Rowerzystom znajdującego się na powstałym właśnie wschodnim szlaku rowerowym GreenVelo.

To  jeszcze nie wszystko w Gorajcu. Zgodnie z tabliczką informacyjną poszłam pieszo 1734 kroki tą oto drogą:)

Na skraju łąk i lasu, z dala od wsi znalazłam kapliczkę z przepływającym pod nim strumykiem. Bardzo piękne nastrojowe miejsce.

Płazów - Podkarpacie

Pierwsza, drewniana cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej w Płazowie powstała w 1728 roku, śladu po niej nie ma. Kolejna murowana parafialna cerkiew greckokatolicka zbudowana została w 1936 roku w tym samym miejscu. Fatalny okres dla świątyni, nie posłużyła wiernym zbyt długo.

Po II wojnie cerkiew została opuszczona i nieużywana do celów religijnych z braku wiernych -  po 1947 r. użytkowana była jako magazyn. W czasie ostatnich 20 lat sporadycznie odbywały się tu nabożeństwa. Jest zniszczona, ale chyba ktoś nad nią czuwa, bo jest jako tako zabezpieczona i widać w środku ślady robót.

W takim stanie jest tajemnicza, piękna i klimatyczna. Może jednak lepiej jej nie odnawiać...? Utrwalić w stanie jakim jest ?

W Płazowie jest także kościół katolicki pw. Św. Michała Archanioła.

Powstanie parafii łączy się  z założeniem miasta na mocy przywileju króla Zygmunta III Wazy w 1614 r. Założyciel miasta Jan Płaza z Mstyczowa, wielkorządca zamku krakowskiego oraz starosta lubaczowski i niepołomicki, wystawił tu drewniany kościół przy którym osadził Dominikanów. Z braku odpowiedniego uposażenia zakonnicy opuścili Płazów. W 1639 r. król Władysław IV ponownie uposażył parafię. Pierwszy kościół drewniany został zastąpiony nowym, również drewnianym, na początku XVIII w. Obecny kościół zbudowany z kamienia i cegły, jednonawowy, z prostokątnym prezbiterium, wzniesiono w 1818 r. i konsekrowano w r. 1843 pw. Św. Michała Archanioła.

Narol - brama Roztocza

Wieś początkowo nazywała się Florianów od imienia założyciela Floriana Łaszcza Nieledowskiego. Florianów został założony w 1596,  a już w 1648 zniszczony przez Kozaków. Ludność przeniosła się nieco na zachód, zakładając osiedle pod nazwą Narol Miasto. Swoją nazwę zawdzięcza nowej lokalizacji „na roli”, stąd też późniejsza nazwa = Narol.  Miasto funkcjonowało dzięki szlakowi handlowemu Lwów – Zamość.

Od niedawna Narol znów ma prawa miejskie. Położenie na granicy województwa lubelskiego i podkarpackiego sprawia, że zyskał miano Bramy Roztocza.

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny został ufundowany przez rodzinę Łosiów w latach (1790-1804), najważniejszy zabytek Narola (nie licząc cerkwi

Kościół to budowla w stylu klasycystycznym, jednonawowa z prezbiterium zamkniętym półkoliście. Wewnątrz cenna polichromia Teseya z 1936 r. Północna kaplica kryje pod sobą zdobioną kryptę rodziny Łosiów. W części zachodniej kościoła zachowało się zabytkowe wyposażenie z XVII i XVIII w.

Ratusz w Narolu

niżej: 7-metrowy pomnik św. Floriana poświęcony fundatorowi miasta, postawiony w Narolu w 1800 roku przetrwał do dziś i jest wizytówką Narola.

W drugiej połowie sierpnia w Narolu jest wypasiona impreza Narol Arte Festiwal im. Pana, Wójta i Plebana, na który zjeżdżają się fani i sympatycy z całej Polski.

Hola

Hola leży na obrzeżu Poleskiego Parku Narodowego, 7 km od Sosnowicy na wschód. Blisko stąd do miejsca, gdzie łączą się granice Polski, Białorusi i Ukrainy.

Od 20 lat w ostatnią (w tym roku wyjątkowo przedostatnią) niedzielę lipca  niewielka wieś Hola zmienia się na jeden dzień w „jarmarczne miasteczko”, dzięki odbywającej się tu co roku imprezie o nazwie „Jarmark Holeński”, która nieodłącznie związana jest ze świętem prawosławnym - odpustem ku czci św. Antoniego Peczerskiego.