Smolnik koło Komańczy

Smolnik koło Komańczy to jedna z najstarszych wsi w Bieszczadach, jej powstanie szacuje się na rok 1511. Przed drugą wojną światową nadal pozostawała w rękach prywatnych - właścicielem  wsi był proboszcz. Smolnik ciągnie się przez kilka kilometrów, po obu stronach drogi stoją pojedyncze domy, a w pobliżu płynie Osława. Nie ma tu blichtru Cisnej czy Ustrzyk, w Smolniku jak u Pana Boga za piecem:) Cicho, ciemno, skromnie, pusto - jest się gdzie wałęsać bez celu, posłuchać ciszy i zapomnieć, że pracuje się w korporacji:) Obejrzeć trzeba cerkiew pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja.

Cerkiew zbudowana została w roku 1806. Jest jedynym tego typu obiektem zachowanym na terenie Gminy Komańcza. Jest to cerkiew murowana, zbudowana z kamienia, na zaprawie wapienno-glinianej z dodatkiem słomy, otynkowana na jasne kolory. Drewniana więźba dachowa cerkwi wykonana została przez dawnych cieśli bez użycia gwoździ - elementy łączono drewnianymi kołkami. Obok cerkwi murowana dzwonnica wyposażona w 2 niewielkie dzwony, oraz dawny - z kilkoma zachowanymi nagrobkami - i obecny cmentarz.

Duszatyn - Jeziorka Duszatyńskie

13 kwietnia 1907 roku ludność Duszatyna została wyrwana z pościeli przez ogromny huk.  Czart ogni­stym po­ci­skiem chciał znisz­czyć ko­lejkę wą­sko­to­rową, która mu się nie spodo­bała. Nie tra­fił jed­nak w zamierzony cel i po­cisk ude­rzył w zbo­cze Chryszczatej (Stećkiw Las). Przerażeni ludzie spakowali toboły i zbiegli się do cerkwi oczekując końca świata. Ponieważ nie nastąpił, poszli zobaczyć, co to się tam na tej Chryszczatej zwięzło (ześliznęło). Ze stoków osunęły się warstwy skalne i ziemia wraz z lasem runęła w kierunku potoku Olchowaty, przegradzając go i tamując przepływ wody, w wyniku czego powstały 3 jeziorka osuwiskowe.

Wyrwę, jaka w kon­se­kwen­cji po­wstała, na­zwano „Diabelskim mły­nem”, a je­ziorka, utwo­rzone w wy­niku osu­wi­ska, „Diabelskimi oczkami” lub „Diabelskimi Jeziorami”.

Jest to jedna z wersji powstania Jeziorek Duszatyńskich, zwanych także przez niektórych bajorami:))) Kto wie, może akurat ta wersja jest prawdziwa, a nie ta naukowa o podmokłym terenie i powstaniu osuwiska ?:)

Oficjalnie jest to rezerwat przyrody Zwięzło. Ruchy osuwiskowe nadal są tam aktywne, więc prawdopodobnie kiedyś jeszcze raz czart walnie z rakietnicy. Ciekawe przeciwko czemu (komu) ?:)

Duszatyn to teraz bodajże trzy piękne drewniane bieszczadzkie domy i bar Duch Jezior, czynny sezonowo.

Turzańsk

Turzańsk - kolejny zabytek UNESCO - cerkiew łemkowska typu wschodniego, obecnie prawosławna, z roku 1801-1803. Dach cerkwi wieńczą ośmiopolowe kopuły natomiowe. Obok cerkwi znajduje się trójkondygnacyjna drewniana dzwonnica z roku 1817. Przy cerkwi mały cmentarzyk. Zwróciłam uwagę na język napisów: polski, ukraiński i niemiecki.

Blizne

Blizne - na pagórku otoczonym drzewami stoi unikatowy w skali światowej gotycki zespół kościelno-plebański z drewnianym kościołem pw. Wszystkich Świętych z XV wieku. Szkoda tylko, że 200 lat temu rozebrano okalające go soboty. Wewnątrz barokowe polichromie przedstawiają tzw. liber- pauperum (księgę ubogich), czyli obrazkowy przekaz biblijny. Zespół jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.